Nobliści


Rok
Imię i nazwisko
Przeczytane
Uzasadnienie
1901
Sully Prudhomme

za „wybitne osiągnięcia literackie, a zwłaszcza za idealizm, doskonałość artystyczną oraz niezwykłe połączenie duchowości i intelektu”
1902
Theodor Mommsen

„jeden z największych pisarzy historycznych”
1903
Bjørnstjerne Bjørnson

za „szlachetnie podniosłą i różnorodną poezję, która zawsze wyróżniała się świeżością natchnienia i rzadko spotykaną czystością ducha”, a także za „talent epicki i dramatyczny”
1904
Frédéric Mistral

za „świeżość i oryginalność utworów poetyckich, oddających prawdziwie ducha narodu”
José Echegaray y Eizaguirre

za „liczne zasługi dla odrodzenia tradycji hiszpańskiego dramatu”
1905
Henryk Sienkiewicz

za „wybitne osiągnięcia w dziedzinie eposu”
1906
Giosuè Carducci

„nie tylko za głęboką wiedzę i krytyczny umysł, ale przede wszystkim za twórczą energię, świeżość stylu i siłę liryczną, tak charakterystyczną dla jego poetyckich arcydzieł”
1907
Rudyard Kipling
Księga dżungli
za „zmysł obserwacyjny, dojrzałość idei i wybitny talent prozatorski”
1908
Rudolf Eucken

za „poszukiwanie prawdy, przenikającą wszystko siłę myśli, szeroki horyzont, bystrość i sugestywność, z którymi bronił on i rozwijał filozofię idealistyczną”
1909
Selma Lagerlöf

„w hołdzie wielkiemu idealizmowi, błyskotliwej wyobraźni i duchowej przenikliwości, które wyróżniają jej utwory”
1910
Paul Heyse

za „artyzm i idealizm, które demonstrował na przestrzeni całej swojej długiej i płodnej twórczo drogi jako poeta liryczny, dramaturg, powieściopisarz i autor znanych na całym świecie nowel”
1911
Maurice Maeterlinck

za „wielostronną działalność literacką, a w szczególności za utwory dramatyczne, wyróżniające się bogactwem wyobraźni i poetycką fantazją”
1912
Gerhart Hauptmann

„przede wszystkim w uznaniu jego płodnej, różnorodnej i wybitnej działalności w dziedzinie sztuki dramatycznej”
Rabindranath Tagore

za „pełne głębokiego uczucia, oryginalne i przepiękne wiersze, w których z wyjątkowym mistrzostwem wyraziło się jego myślenie poetyckie, będące, według jego własnych słów, częścią literatury Zachodu”
1914
Nagrody nie przyznano
1915
Romain Rolland

za „wielki idealizm utworów literackich, za współczucie i za umiłowanie prawdy, z którą opisuje on różne charaktery ludzkie”
1916
Verner von Heidenstam

„najbardziej widoczny przedstawiciel nowej ery w literaturze światowej”
1917
Karl Adolph Gjellerup

za „różnorodną twórczość poetycką i wzniosłe ideały”
Henrik Pontoppidan

za „prawdziwe opisanie życia współczesnego Danii”
1918
Nagrody nie przyznano
1919
Carl Spitteler

za niezrównany epos „Wiosna olimpijska”
1920
Knut Hamsun

za powieść „Błogosławieństwo ziemi”
1921
Anatole France

za „błyskotliwe osiągnięcia literackie wyróżniające się wykwintnością stylu, głębokim humanizmem i prawdziwie galijskim temperamentem”
1922
Jacinto Benavente

za „błyskotliwe mistrzostwo, z jakim kontynuuje tradycje hiszpańskiego dramatu”
1923
William Butler Yeats

za „uduchowioną twórczość poetycką, oddającą w najwyższej formie artystycznego ducha narodowego”
1924
Władysław Reymont

za wybitny epos narodowy, powieść „Chłopi”
1925
George Bernard Shaw

„za twórczość naznaczoną idealizmem i humanizmem, za przenikliwą satyrę, która często łączy się z wyjątkowym pięknem poetyckim”
1926
Grazia Deledda

za „poetyckie dzieła, w których z jaskrawą plastycznością opisuje życie jej ojczystej wyspy, a także za głębię w podejściu do ludzkich problemów w całości”
1927
Henri Bergson

jako „znak uznania dla jego jaskrawych i podtrzymujących wiarę w życie idei, a także dla wyjątkowego mistrzostwa, z jakim te idee były wcielane”
1928
Sigrid Undset

za „niezapomniany opis skandynawskiego średniowiecza”
1929
Thomas Mann

„przede wszystkim za wielką powieść „Buddenbrookowie”, która stała się klasyką współczesnej literatury, i której popularność nieustannie rośnie”
1930
Sinclair Lewis

za „szlachetnie podniosłą i różnorodną poezję, która zawsze wyróżniała się świeżością natchnienia i rzadko spotykaną czystością ducha”
1931
Erik Axel Karlfeldt

za „wybitne osiągnięcia literackie, w szczególności za idealizm, doskonałość artystyczną, a także niezwykłe połączenie duchowości i talentu, o czym świadczą jego książki”
1932
John Galsworthy

za „wielką sztukę prozatorską której szczytem jest „Saga rodu F’orsyte’ów”
1933
Iwan Bunin

za „surowe mistrzostwo, z którym rozwija on tradycje klasycznej literatury rosyjskiej”
1934
Luigi Pirandello

za „twórczą śmiałość i wynalazczość w odrodzeniu sztuki dramaturgicznej i scenicznej”
1935
Nagrody nie przyznano
1936
Eugene O'Neill

za „prawdziwość i głębię utworów dramatycznych, traktujących w nowy sposób gatunek tragedii”
1937
Roger Martin du Gard

za „siłę artystyczną i prawdę w przedstawieniu człowieka, a także najbardziej odczuwalnych problemów współczesnego życia”
1938
Pearl Buck

za „wspaniały epicki opis życia chińskich chłopów i za biograficzne arcydzieła”
1939
Frans Sillanpää

za „głębokie przeniknięcie w życie fińskich chłopów i wyborne opisanie ich obyczajów w więzi z przyrodą”
Nagrody nie przyznano
Nagrody nie przyznano
Nagrody nie przyznano
Nagrody nie przyznano
1944
Johannes Jensen

za „rzadko spotykaną siłę i bogactwo poetyckiej wyobraźni połączone z duchowym umiłowaniem nauki i odrębnością stylu twórczego”
1945
Gabriela Mistral

za „poezję prawdziwego uczucia, czyniącą jej imię symbolem idealistycznych dażeń dla całej Ameryki Łacińskiej”
1946
Hermann Hesse

za „szlachetnie podniosłą i różnorodną poezję, która zawsze wyróżniała się świeżością natchnienia i rzadko spotykaną czystością ducha”
1947
André Gide

za „głębokie i znakomite artystycznie utwory, w których ludzkie problemy przedstawione są z nieustraszonym umiłowaniem prawdy i głęboką przenikliwością psychologiczną”
1948
T. S. Eliot

za „wydatny wkład nowatorski we współczesną poezję”
1949
William Faulkner

za „znaczny i unikatowy z artystycznego punktu widzenia wkład w rozwój współczesnej powieści amerykańskiej”
1950
Bertrand Russell

„jednym z najbłyskotliwszych przedstawicieli racjonalizmu i humanizmu, nieustraszonym bojownikiem o wolność słowa i wolność myśli na Zachodzie”
1951
Pär Lagerkvist

za „siłę artystyczną i absolutną niezależność sądów pisarza, który próbował w swej twórczości odnaleźć odpowiedzi na wieczne pytania stojące przed ludzkością”
1952
François Mauriac

za „głęboką przejrzystość duchową i siłę artystyczną, którą ukazuje w swoich powieściach dramat ludzkiego życia”
1953
Winston Churchill

za „wielkie mistrzostwo utworów o charakterze historycznym i biograficznym, a także błyskotliwą sztukę oratorską, z pomocą której bronił najwyższych ludzkich wartości”
1954
Ernest Hemingway

za utwór „Stary człowiek i morze”
1955
Halldór Laxness

za „wyrazistą siłę epicką, która odrodziła wielką sztukę prozatorską Islandii”
1956
Juan Ramón Jiménez

za „poezję liryczną, wzór wielkiego ducha i czystości artystycznej w hiszpańskiej poezji”
1957
Albert Camus

za „ogromny wkład w literaturę, ukazującą znaczenie ludzkiego sumienia”
Borys Pasternak

za „znaczące osiągnięcia we współczesnej poezji lirycznej, a także za kontynuowanie tradycji wielkiej prozy epickiej”
1959
Salvatore Quasimodo

za „poezję liryczną, która z klasyczną żywiołowością wyraża tragiczne doświadczenie naszych czasów”
1960
Saint-John Perse

za „wzniosłość i obrazowość”, które „odzwierciedlają uwarunkowania naszych czasów”
Ivo Andrić

za „siłę daru epickiego, pozwalającą w całej pełni odsłonić ludzkie losy i problemy związane z historią jego kraju”
1962
John Steinbeck

za „realistyczny i poetycki dar, połączony z subtelnym humorem i ostrym widzeniem spraw socjalnych”
1963
Jorgos Seferis

za „wybitne utwory liryczne, oddające pokłon światu starożytnych Hellenów”
1964
Jean-Paul Sartre

za „bogatą w idee, przesiąkniętą duchem wolności i poszukiwaniami prawdy twórczość, mającą ogromny wpływ na nasze czasy”
1965
Michaił Szołochow

za „siłę artystyczną i prawdziwość epopei o dońskim kozactwie w przełomowych dla Rosji czasach”
1966
Samuel Agnon

za „głęboko oryginalną sztukę prozatorską, przenikniętą żydowskimi motywami ludowymi”
Nelly Sachs

za „wybitne utwory liryczne i dramatyczne, analizujące los narodu żydowskiego”
1967
Miguel Ángel Asturias

za „wybitne osiągnięcia twórcze, u podłoża których leży zainteresowanie obyczajami i tradycją Indian Ameryki Łacińskiej”
1968
Yasunari Kawabata

za „mistrzostwo pisarskie, które oddaje istotę japońskiej świadomości”
1969
Samuel Beckett

za to, że „w nowych dla dramatu i prozy formach ukazuje wzniosłość człowieka w jego skrajnym opuszczeniu”
1970
Aleksander Sołżenicyn

za „siłę moralną, zaczerpniętą z tradycji wielkiej literatury rosyjskiej”
1971
Pablo Neruda

za „poezję, która z nadzwyczajną siłą wyrażała los całego kontynentu”
1972
Heinrich Böll

za „twórczość, w której szeroki ogląd rzeczywistości łączy się z wielką sztuką tworzenia charakterów, twórczość, która stała się ważnym wkładem w odrodzenie niemieckiej literatury”
1973
Patrick White

za „epickie i psychologiczne mistrzostwo, dzięki któremu odkryty został nowy literacki kontynent”
1974
Eyvind Johnson

za „sztukę powieściową, przeglądającą się w czasie i przestrzeni i służącą wolności”
Harry Martinson

za „twórczość, w której jest wszystko – od kropli rosy po kosmos”
1975
Eugenio Montale

za „”znaczące osiągnięcia w poezji, która odznaczała się przenikliwością oraz wyrażaniem zupełnie pozbawionych iluzji poglądów na życie”
1976
Saul Bellow

za „humanizm i subtelną analizę współczesnej kultury, łączące się w jego twórczości”
1977
Vicente Aleixandre

za „wybijającą się twórczość poetycką, która odzwierciedla sytuację człowieka w kosmosie i we współczesnym społeczeństwie i stanowi świadectwo odrodzenia hiszpańskiej poezji w okresie międzywojennym”
1978
Isaac Bashevis Singer

za „pełną uczucia sztukę prozatorską która wyrastając z polsko-żydowskich tradycji kulturowych porusza jednocześnie odwieczne problemy”
1979
Odyseas Elitis

za „twórczość poetycką, która w nurcie greckiej tradycji z odczuwalną siłą i intelektualną precyzją maluje walkę człowieka o wolność i niezależność”
1980
Czesław Miłosz

za całokształt twórczości
1981
Elias Canetti

za „utwory, odznaczające się światopoglądowym bogactwem i siłą artystyczną”
1982
Gabriel García Márquez

za „powieści i opowiadania, w których fantazja i realizm łączą się w złożony świat poezji, odzwierciedlającej życie i konflikty całego kontynentu”
1983
William Golding
Władca much
za „powieści, które dopomagają zrozumieć warunki funkcjonawania człowieka we współczesnym świecie”
1984
Jaroslav Seifert

za „przenikniętą zmysłowością, otwartością i bogactwem kreatywnej fantazji, która daje obraz ludzkiej niezłomności i wielostronności”
1985
Claude Simon

za „połączenie w swej twórczości porządków: poetyckiego i malarskiego”, a także za „głębokie zrozumienie roli czasów w przedstawieniu człowieka”
1986
Wole Soyinka

Otrzymał ją jako ten, który „w szerokiej perspektywie kulturowej i z poetyckim kolorytem kształtuje dramat istnienia”
1987
Josif Brodski

za „uniwersalne wartości całokształtu twórczości literackiej, odznaczające się jasnością myśli i poetycką siłą”
1988
Nadżib Mahfuz

za trylogię „kairską”
1989
Camilo José Cela

za „bogatą i mocną prozę, która z powściągliwym współczuciem ukazuje bezbronne istnienie człowieka”
1990
Octavio Paz

za „namiętne pisarstwo z szerokimi horyzontami, cechującymi się inteligencją emocjonalną i humanistyczną uczciwością”
1991
Nadine Gordimer

Otrzymała ją jako ta, która „przez swą wspaniałą epikę stała sie wielkim dobrodziejstwem dla ludzkości”
1992
Derek Walcott


1993
Toni Morrison

Otrzymała ją za to, że „w powieściach charakteryzujących się siłą wizji literackiej i poetyckich wartości, przedstawia najważniejsze problemy amerykańskiej rzeczywistości”
1994
Kenzaburō Ōe

za „siłę i poezję w tworzeniu wyimaginowanego świata, w którym życie i mit składają się na poruszający obraz sytuacji człowieka we współczesnym świecie”
1995
Seamus Heaney

za „dzieła o lirycznej piękności i etycznej głębi, które chwalą cuda dnia codziennego i żywą przeszłość”
1996
Wisława Szymborska

za „poezję, która z ironiczną precyzją pozwala historycznemu i biologicznemu kontekstowi ukazać się we fragmentach ludzkiej rzeczywistości”
1997
Dario Fo

Otrzymał ją jako ten, który rywalizuje z błaznami średniowiecznymi w krytykowaniu władzy oraz popieraniu godności uciskanych
1998
José Saramago

za dzieło, które „przypowieściami, podtrzymywanymi przez wyobraźnię, współczucie i ironię, stale umożliwia nam pojmowanie iluzorycznej rzeczywistości”
1999
Günter Grass

Otrzymał ją jako ten, którego „swawolne czarne bajeczki portretują zapomnianą twarz historii”
2000
Gao Xingjian

Członkowie szwedzkiej akademii najbardziej docenili książkę „Góra duszy”
2001
V. S. Naipaul

jest uważany za „spadkobiercę Conrada, który maluje zmierzch imperiów z perspektywy moralisty”
2002
Imre Kertész

za „powieści, które przeciwstawiają osobiste doświadczenie jednostki wobec brutalnej bezstronności historii”
2003
John M. Coetzee

książki laureata odznaczają się „analityczną błyskotliwością i wymownymi dialogami”
2004
Elfriede Jelinek

za „demaskowanie absurdalności stereotypów społecznych w powieściach i dramatach”
2005
Harold Pinter

za „odkrywanie przepaści pod codzienną gadaniną i wymuszanie wejścia do zamkniętych przestrzeni ucisku”
2006
Orhan Pamuk

nagrodzono pisarza, który „w poszukiwaniu melancholijnej duszy swojego rodzinnego miasta odkrył nowe symbole zderzenia i przenikania się kultur”
2007
Doris Lessing
Idealne matki
„jej epicka proza jest wyrazem kobiecych doświadczeń. Przedstawia je z pewnym dystansem, sceptycyzmem, ale też z ogniem i wizjonerską siłą”
2008
Jean-Marie Gustave Le Clézio

za „nowe odkrycia, poetycką przygodę i sensualną ekstazę, badanie człowieczeństwa ponad i poza granicami cywilizacji”
2009
Herta Müller

jako ta, „która łącząc intensywność poezji i szczerość prozy przedstawia świat wykorzenionych”
2010
Mario Vargas Llosa

za „odwzorowanie struktur władzy i stanowcze obrazy indywidualnego oporu, buntu i porażki”
2011
Tomas Tranströmer

za „zwięzłe, przejrzyste obrazy, które dają nam świeży dostęp do rzeczywistości”
2012
Mo Yan

jako ten, „który z halucynacyjnym realizmem łączy opowieści ludowe, historię i współczesność”
2013
Alice Munro

jako „mistrzyni współczesnego opowiadania”

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz