Rok
|
Imię i nazwisko
|
Przeczytane
|
Uzasadnienie
|
1901
|
Sully Prudhomme
|
za „wybitne osiągnięcia literackie, a zwłaszcza za idealizm,
doskonałość artystyczną oraz niezwykłe połączenie duchowości i intelektu”
|
|
1902
|
Theodor Mommsen
|
„jeden z największych pisarzy historycznych”
|
|
1903
|
Bjørnstjerne Bjørnson
|
za „szlachetnie podniosłą i różnorodną poezję, która zawsze
wyróżniała się świeżością natchnienia i rzadko spotykaną czystością ducha”, a
także za „talent epicki i dramatyczny”
|
|
1904
|
Frédéric Mistral
|
za „świeżość i oryginalność utworów poetyckich, oddających
prawdziwie ducha narodu”
|
|
José Echegaray y Eizaguirre
|
za „liczne zasługi dla odrodzenia tradycji hiszpańskiego
dramatu”
|
||
1905
|
Henryk Sienkiewicz
|
za „wybitne osiągnięcia w dziedzinie eposu”
|
|
1906
|
Giosuè Carducci
|
„nie tylko za głęboką wiedzę i krytyczny umysł, ale przede
wszystkim za twórczą energię, świeżość stylu i siłę liryczną, tak
charakterystyczną dla jego poetyckich arcydzieł”
|
|
1907
|
Rudyard Kipling
|
Księga dżungli
|
za „zmysł obserwacyjny, dojrzałość idei i wybitny talent
prozatorski”
|
1908
|
Rudolf Eucken
|
za „poszukiwanie prawdy, przenikającą wszystko siłę myśli,
szeroki horyzont, bystrość i sugestywność, z którymi bronił on i rozwijał
filozofię idealistyczną”
|
|
1909
|
Selma Lagerlöf
|
„w hołdzie wielkiemu idealizmowi, błyskotliwej wyobraźni i
duchowej przenikliwości, które wyróżniają jej utwory”
|
|
1910
|
Paul Heyse
|
za „artyzm i idealizm, które demonstrował na przestrzeni całej
swojej długiej i płodnej twórczo drogi jako poeta liryczny, dramaturg,
powieściopisarz i autor znanych na całym świecie nowel”
|
|
1911
|
Maurice Maeterlinck
|
za „wielostronną działalność literacką, a w szczególności za
utwory dramatyczne, wyróżniające się bogactwem wyobraźni i poetycką fantazją”
|
|
1912
|
Gerhart Hauptmann
|
„przede wszystkim w uznaniu jego płodnej, różnorodnej i wybitnej
działalności w dziedzinie sztuki dramatycznej”
|
|
Rabindranath Tagore
|
za „pełne głębokiego uczucia, oryginalne i przepiękne wiersze, w
których z wyjątkowym mistrzostwem wyraziło się jego myślenie poetyckie,
będące, według jego własnych słów, częścią literatury Zachodu”
|
||
1914
|
Nagrody
nie przyznano
|
||
1915
|
Romain Rolland
|
za „wielki idealizm utworów literackich, za współczucie i za
umiłowanie prawdy, z którą opisuje on różne charaktery ludzkie”
|
|
1916
|
Verner von Heidenstam
|
„najbardziej widoczny przedstawiciel nowej ery w literaturze
światowej”
|
|
1917
|
Karl Adolph Gjellerup
|
za „różnorodną twórczość poetycką i wzniosłe ideały”
|
|
Henrik Pontoppidan
|
za „prawdziwe opisanie życia współczesnego Danii”
|
||
1918
|
Nagrody
nie przyznano
|
||
1919
|
Carl Spitteler
|
za niezrównany epos „Wiosna olimpijska”
|
|
1920
|
Knut Hamsun
|
za powieść „Błogosławieństwo ziemi”
|
|
1921
|
Anatole France
|
za „błyskotliwe osiągnięcia literackie wyróżniające się
wykwintnością stylu, głębokim humanizmem i prawdziwie galijskim
temperamentem”
|
|
1922
|
Jacinto Benavente
|
za „błyskotliwe mistrzostwo, z jakim kontynuuje tradycje
hiszpańskiego dramatu”
|
|
1923
|
William Butler Yeats
|
za „uduchowioną twórczość poetycką, oddającą w najwyższej formie
artystycznego ducha narodowego”
|
|
1924
|
Władysław Reymont
|
za wybitny epos narodowy, powieść „Chłopi”
|
|
1925
|
George Bernard Shaw
|
„za twórczość naznaczoną idealizmem i humanizmem, za przenikliwą
satyrę, która często łączy się z wyjątkowym pięknem poetyckim”
|
|
1926
|
Grazia Deledda
|
za „poetyckie dzieła, w których z jaskrawą plastycznością
opisuje życie jej ojczystej wyspy, a także za głębię w podejściu do ludzkich
problemów w całości”
|
|
1927
|
Henri Bergson
|
jako „znak uznania dla jego jaskrawych i podtrzymujących wiarę w
życie idei, a także dla wyjątkowego mistrzostwa, z jakim te idee były
wcielane”
|
|
1928
|
Sigrid Undset
|
za „niezapomniany opis skandynawskiego średniowiecza”
|
|
1929
|
Thomas Mann
|
„przede wszystkim za wielką powieść „Buddenbrookowie”, która
stała się klasyką współczesnej literatury, i której popularność nieustannie
rośnie”
|
|
1930
|
Sinclair Lewis
|
za „szlachetnie podniosłą i różnorodną poezję, która zawsze
wyróżniała się świeżością natchnienia i rzadko spotykaną czystością ducha”
|
|
1931
|
Erik Axel Karlfeldt
|
za „wybitne osiągnięcia literackie, w szczególności za idealizm,
doskonałość artystyczną, a także niezwykłe połączenie duchowości i talentu, o
czym świadczą jego książki”
|
|
1932
|
John Galsworthy
|
za „wielką sztukę prozatorską której szczytem jest „Saga rodu
F’orsyte’ów”
|
|
1933
|
Iwan Bunin
|
za „surowe mistrzostwo, z którym rozwija on tradycje klasycznej
literatury rosyjskiej”
|
|
1934
|
Luigi Pirandello
|
za „twórczą śmiałość i wynalazczość w odrodzeniu sztuki
dramaturgicznej i scenicznej”
|
|
1935
|
Nagrody
nie przyznano
|
||
1936
|
Eugene O'Neill
|
za „prawdziwość i głębię utworów dramatycznych, traktujących w
nowy sposób gatunek tragedii”
|
|
1937
|
Roger Martin du Gard
|
za „siłę artystyczną i prawdę w przedstawieniu człowieka, a
także najbardziej odczuwalnych problemów współczesnego życia”
|
|
1938
|
Pearl Buck
|
za „wspaniały epicki opis życia chińskich chłopów i za
biograficzne arcydzieła”
|
|
1939
|
Frans Sillanpää
|
za „głębokie przeniknięcie w życie fińskich chłopów i wyborne
opisanie ich obyczajów w więzi z przyrodą”
|
|
Nagrody
nie przyznano
|
|||
Nagrody
nie przyznano
|
|||
Nagrody
nie przyznano
|
|||
Nagrody
nie przyznano
|
|||
1944
|
Johannes Jensen
|
za „rzadko spotykaną siłę i bogactwo poetyckiej wyobraźni
połączone z duchowym umiłowaniem nauki i odrębnością stylu twórczego”
|
|
1945
|
Gabriela Mistral
|
za „poezję prawdziwego uczucia, czyniącą jej imię symbolem
idealistycznych dażeń dla całej Ameryki Łacińskiej”
|
|
1946
|
Hermann Hesse
|
za „szlachetnie podniosłą i różnorodną poezję, która zawsze
wyróżniała się świeżością natchnienia i rzadko spotykaną czystością ducha”
|
|
1947
|
André Gide
|
za „głębokie i znakomite artystycznie utwory, w których ludzkie
problemy przedstawione są z nieustraszonym umiłowaniem prawdy i głęboką przenikliwością
psychologiczną”
|
|
1948
|
T. S. Eliot
|
za „wydatny wkład nowatorski we współczesną poezję”
|
|
1949
|
William Faulkner
|
za „znaczny i unikatowy z artystycznego punktu widzenia wkład w
rozwój współczesnej powieści amerykańskiej”
|
|
1950
|
Bertrand Russell
|
„jednym z najbłyskotliwszych przedstawicieli racjonalizmu i
humanizmu, nieustraszonym bojownikiem o wolność słowa i wolność myśli na
Zachodzie”
|
|
1951
|
Pär Lagerkvist
|
za „siłę artystyczną i absolutną niezależność sądów pisarza,
który próbował w swej twórczości odnaleźć odpowiedzi na wieczne pytania
stojące przed ludzkością”
|
|
1952
|
François Mauriac
|
za „głęboką przejrzystość duchową i siłę artystyczną, którą
ukazuje w swoich powieściach dramat ludzkiego życia”
|
|
1953
|
Winston Churchill
|
za „wielkie mistrzostwo utworów o charakterze historycznym i
biograficznym, a także błyskotliwą sztukę oratorską, z pomocą której bronił
najwyższych ludzkich wartości”
|
|
1954
|
Ernest Hemingway
|
za utwór „Stary człowiek i morze”
|
|
1955
|
Halldór Laxness
|
za „wyrazistą siłę epicką, która odrodziła wielką sztukę
prozatorską Islandii”
|
|
1956
|
Juan Ramón Jiménez
|
za „poezję liryczną, wzór wielkiego ducha i czystości
artystycznej w hiszpańskiej poezji”
|
|
1957
|
Albert Camus
|
za „ogromny wkład w literaturę, ukazującą znaczenie ludzkiego
sumienia”
|
|
Borys Pasternak
|
za „znaczące osiągnięcia we współczesnej poezji lirycznej, a
także za kontynuowanie tradycji wielkiej prozy epickiej”
|
||
1959
|
Salvatore Quasimodo
|
za „poezję liryczną, która z klasyczną żywiołowością wyraża
tragiczne doświadczenie naszych czasów”
|
|
1960
|
Saint-John Perse
|
za „wzniosłość i obrazowość”, które „odzwierciedlają
uwarunkowania naszych czasów”
|
|
Ivo Andrić
|
za „siłę daru epickiego, pozwalającą w całej pełni odsłonić
ludzkie losy i problemy związane z historią jego kraju”
|
||
1962
|
John Steinbeck
|
za „realistyczny i poetycki dar, połączony z subtelnym humorem i
ostrym widzeniem spraw socjalnych”
|
|
1963
|
Jorgos Seferis
|
za „wybitne utwory liryczne, oddające pokłon światu starożytnych
Hellenów”
|
|
1964
|
Jean-Paul Sartre
|
za „bogatą w idee, przesiąkniętą duchem wolności i
poszukiwaniami prawdy twórczość, mającą ogromny wpływ na nasze czasy”
|
|
1965
|
Michaił Szołochow
|
za „siłę artystyczną i prawdziwość epopei o dońskim kozactwie w
przełomowych dla Rosji czasach”
|
|
1966
|
Samuel Agnon
|
za „głęboko oryginalną sztukę prozatorską, przenikniętą
żydowskimi motywami ludowymi”
|
|
Nelly Sachs
|
za „wybitne utwory liryczne i dramatyczne, analizujące los
narodu żydowskiego”
|
||
1967
|
Miguel Ángel Asturias
|
za „wybitne osiągnięcia twórcze, u podłoża których leży
zainteresowanie obyczajami i tradycją Indian Ameryki Łacińskiej”
|
|
1968
|
Yasunari Kawabata
|
za „mistrzostwo pisarskie, które oddaje istotę japońskiej
świadomości”
|
|
1969
|
Samuel Beckett
|
za to, że „w nowych dla dramatu i prozy formach ukazuje
wzniosłość człowieka w jego skrajnym opuszczeniu”
|
|
1970
|
Aleksander Sołżenicyn
|
za „siłę moralną, zaczerpniętą z tradycji wielkiej literatury
rosyjskiej”
|
|
1971
|
Pablo Neruda
|
za „poezję, która z nadzwyczajną siłą wyrażała los całego
kontynentu”
|
|
1972
|
Heinrich Böll
|
za „twórczość, w której szeroki ogląd rzeczywistości łączy się z
wielką sztuką tworzenia charakterów, twórczość, która stała się ważnym
wkładem w odrodzenie niemieckiej literatury”
|
|
1973
|
Patrick White
|
za „epickie i psychologiczne mistrzostwo, dzięki któremu odkryty
został nowy literacki kontynent”
|
|
1974
|
Eyvind Johnson
|
za „sztukę powieściową, przeglądającą się w czasie i przestrzeni
i służącą wolności”
|
|
Harry Martinson
|
za „twórczość, w której jest wszystko – od kropli rosy po
kosmos”
|
||
1975
|
Eugenio Montale
|
za „”znaczące osiągnięcia w poezji, która odznaczała się
przenikliwością oraz wyrażaniem zupełnie pozbawionych iluzji poglądów na
życie”
|
|
1976
|
Saul Bellow
|
za „humanizm i subtelną analizę współczesnej kultury, łączące
się w jego twórczości”
|
|
1977
|
Vicente Aleixandre
|
za „wybijającą się twórczość poetycką, która odzwierciedla
sytuację człowieka w kosmosie i we współczesnym społeczeństwie i stanowi
świadectwo odrodzenia hiszpańskiej poezji w okresie międzywojennym”
|
|
1978
|
Isaac Bashevis Singer
|
za „pełną uczucia sztukę prozatorską która wyrastając z
polsko-żydowskich tradycji kulturowych porusza jednocześnie odwieczne
problemy”
|
|
1979
|
Odyseas Elitis
|
za „twórczość poetycką, która w nurcie greckiej tradycji z
odczuwalną siłą i intelektualną precyzją maluje walkę człowieka o wolność i
niezależność”
|
|
1980
|
Czesław Miłosz
|
za całokształt twórczości
|
|
1981
|
Elias Canetti
|
za „utwory, odznaczające się światopoglądowym bogactwem i siłą
artystyczną”
|
|
1982
|
Gabriel García Márquez
|
za „powieści i opowiadania, w których fantazja i realizm łączą
się w złożony świat poezji, odzwierciedlającej życie i konflikty całego
kontynentu”
|
|
1983
|
William Golding
|
Władca much
|
za „powieści, które dopomagają zrozumieć warunki funkcjonawania
człowieka we współczesnym świecie”
|
1984
|
Jaroslav Seifert
|
za „przenikniętą zmysłowością, otwartością i bogactwem
kreatywnej fantazji, która daje obraz ludzkiej niezłomności i
wielostronności”
|
|
1985
|
Claude Simon
|
za „połączenie w swej twórczości porządków: poetyckiego i
malarskiego”, a także za „głębokie zrozumienie roli czasów w przedstawieniu
człowieka”
|
|
1986
|
Wole Soyinka
|
Otrzymał ją jako ten, który „w szerokiej perspektywie kulturowej
i z poetyckim kolorytem kształtuje dramat istnienia”
|
|
1987
|
Josif Brodski
|
za „uniwersalne wartości całokształtu twórczości literackiej,
odznaczające się jasnością myśli i poetycką siłą”
|
|
1988
|
Nadżib Mahfuz
|
za trylogię „kairską”
|
|
1989
|
Camilo José Cela
|
za „bogatą i mocną prozę, która z powściągliwym współczuciem
ukazuje bezbronne istnienie człowieka”
|
|
1990
|
Octavio Paz
|
za „namiętne pisarstwo z szerokimi horyzontami, cechującymi się
inteligencją emocjonalną i humanistyczną uczciwością”
|
|
1991
|
Nadine Gordimer
|
Otrzymała ją jako ta, która „przez swą wspaniałą epikę stała sie
wielkim dobrodziejstwem dla ludzkości”
|
|
1992
|
Derek Walcott
|
||
1993
|
Toni Morrison
|
Otrzymała ją za to, że „w powieściach charakteryzujących się
siłą wizji literackiej i poetyckich wartości, przedstawia najważniejsze
problemy amerykańskiej rzeczywistości”
|
|
1994
|
Kenzaburō Ōe
|
za „siłę i poezję w tworzeniu wyimaginowanego świata, w którym
życie i mit składają się na poruszający obraz sytuacji człowieka we
współczesnym świecie”
|
|
1995
|
Seamus Heaney
|
za „dzieła o lirycznej piękności i etycznej głębi, które chwalą
cuda dnia codziennego i żywą przeszłość”
|
|
1996
|
Wisława Szymborska
|
za „poezję, która z ironiczną precyzją pozwala historycznemu i
biologicznemu kontekstowi ukazać się we fragmentach ludzkiej rzeczywistości”
|
|
1997
|
Dario Fo
|
Otrzymał ją jako ten, który rywalizuje z błaznami
średniowiecznymi w krytykowaniu władzy oraz popieraniu godności uciskanych
|
|
1998
|
José Saramago
|
za dzieło, które „przypowieściami, podtrzymywanymi przez
wyobraźnię, współczucie i ironię, stale umożliwia nam pojmowanie iluzorycznej
rzeczywistości”
|
|
1999
|
Günter Grass
|
Otrzymał ją jako ten, którego „swawolne czarne bajeczki
portretują zapomnianą twarz historii”
|
|
2000
|
Gao Xingjian
|
Członkowie szwedzkiej akademii najbardziej docenili książkę
„Góra duszy”
|
|
2001
|
V. S. Naipaul
|
jest uważany za „spadkobiercę Conrada, który maluje zmierzch
imperiów z perspektywy moralisty”
|
|
2002
|
Imre Kertész
|
za „powieści, które przeciwstawiają osobiste doświadczenie
jednostki wobec brutalnej bezstronności historii”
|
|
2003
|
John M. Coetzee
|
książki laureata odznaczają się „analityczną błyskotliwością i
wymownymi dialogami”
|
|
2004
|
Elfriede Jelinek
|
za „demaskowanie absurdalności stereotypów społecznych w
powieściach i dramatach”
|
|
2005
|
Harold Pinter
|
za „odkrywanie przepaści pod codzienną gadaniną i wymuszanie
wejścia do zamkniętych przestrzeni ucisku”
|
|
2006
|
Orhan Pamuk
|
nagrodzono pisarza, który „w poszukiwaniu melancholijnej duszy
swojego rodzinnego miasta odkrył nowe symbole zderzenia i przenikania się
kultur”
|
|
2007
|
Doris Lessing
|
Idealne matki
|
„jej epicka proza jest wyrazem kobiecych doświadczeń.
Przedstawia je z pewnym dystansem, sceptycyzmem, ale też z ogniem i
wizjonerską siłą”
|
2008
|
Jean-Marie
Gustave Le Clézio
|
za „nowe odkrycia, poetycką przygodę i sensualną ekstazę,
badanie człowieczeństwa ponad i poza granicami cywilizacji”
|
|
2009
|
Herta Müller
|
jako ta, „która łącząc intensywność poezji i szczerość prozy
przedstawia świat wykorzenionych”
|
|
2010
|
Mario Vargas Llosa
|
za „odwzorowanie struktur władzy i stanowcze obrazy
indywidualnego oporu, buntu i porażki”
|
|
2011
|
Tomas Tranströmer
|
za „zwięzłe, przejrzyste obrazy, które dają nam świeży dostęp do
rzeczywistości”
|
|
2012
|
Mo Yan
|
jako ten, „który z halucynacyjnym realizmem łączy opowieści
ludowe, historię i współczesność”
|
|
2013
|
Alice Munro
|
jako „mistrzyni współczesnego opowiadania”
|
|
Nobliści
Subskrybuj:
Komentarze (Atom)
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz